การจัดทำคลังศัพท์กลาง
จาก L10N
คลังศัพท์ (glossary) เป็นแหล่งข้อมูลอ้างอิงสำคัญ สำหรับการแปล เพื่อให้งานแปลทั้งหมดนั้น มีเอกภาพ คือสม่ำเสมอไปในทิศทางเดียวกัน
หัวข้อนี้ จะพูดถึง คลังศัพท์กลาง และ เครื่องมือช่วยจัดทำคลังศัพท์ ของทีมแปล OpenTLE ที่เว็บไซต์ Glossary for Open Source Software
เนื้อหา |
วัตถุประสงค์
- เป็นแหล่งข้อมูลอ้างอิง เพื่อช่วยในการแปล
- เป็นพื้นที่สร้างคลังศัพท์ โดยการร่วมเสนอ และสนทนา เพื่อหาคำแปลที่เหมาะสม ก่อนตกลงใช้ร่วมกัน
ความสามารถ
- ค้นหาคำ และคำแปล ที่ต้องการทราบได้
- มีรูปแบบการค้นหาได้หลากหลาย เช่น พิมพ์คำที่ต้องการหาเฉพาะบางส่วน, หาเฉพาะคำที่แปลแล้ว, หาเฉพาะคำที่เสนอมาใหม่, หาคำตามหมวดอักษร, หรือ หาคำที่ยังไม่ได้มีการแปล เป็นต้น
- ช่วยกันแก้ไข เพิ่มเติมคำศัพท์ใหม่ และเพิ่มเติมรายละเอียดของคำศัพท์ (เช่น คำแปล นิยามความหมาย) ได้
- ตรวจสอบ และแสดงสถานะของข้อมูลที่เพิ่มมาได้ (เช่น เป็นคำใหม่, ยอมรับเข้าคลัง, ไม่ยอมรับ, เป็นคำที่ตรวจสอบแล้ว)
- รายงานสถิติการแปลของผู้แปลแต่ละคนได้ (เช่น แปลกี่คำ ได้ตรวจสอบไปแล้วกี่คำ ได้ "คำแปลยอดเยี่ยม" กี่คำ)
สิทธิในการใช้งาน
ผู้ที่ลงทะเบียนสมัครเป็นสมาชิก จะมีสิทธิในการใช้งานเพิ่มขึ้น
- ไม่ได้เป็นสมาชิก - ค้นหา คำ และความหมาย ได้
- สมาชิก - ค้นหา และเพิ่มเติม คำ และความหมาย ได้
- ผู้ดูแลระบบ - เหมือนสมาชิก และแก้ไขข้อมูล หรือปรับแก้สถานะของคำต่างๆ ได้
การเพิ่มคำศัพท์, คำแปล หรือนิยามคำศัพท์
ผู้แปลทุกท่าน จำเป็นต้องลงทะเบียนเป็นสมาชิก และล็อกอินเข้าระบบทุกครั้ง ก่อนการแก้ไข
แล้วปฏิบัติตามขั้นตอนดังต่อไปนี้
"Glossary for Open Source Software"
- การเพิ่มความหมาย หรือนิยามคำศัพท์: หากต้องการเพิ่มความหมาย หรือนิยามคำศัพท์ที่มีอยู่แล้ว สามารถปฏิบัติได้ดังนี้
- หากต้องการเพิ่มคำศัพท์ใหม่ให้เลือกคลิกที่ตำแหน่งหมายเลข 4 จะปรากฏหน้าต่างเพื่อเพิ่มข้อมูลดังนี้
 "หน้าต่างเพิ่มคำศัพท์ใหม่" |
| New word: คำศัพท์ใหม่ที่ต้องการเพิ่ม |
| Glossary: เลือกรายการว่าเป็นคำศัพท์ที่อยู่ในกลุ่มใด |
| Meaning: ความหมายของคำศัพท์นั้น |
| Definition: นิยามความหมายของคำศัพท์นั้น |
- ในตำแหน่งหมายเลข 1 เลือกว่าจะแปลคำศัพท์หมวดใด ซึ่งประกอบด้วยศัพท์กลุ่ม Open Source (OS), ศัพท์กลุ่ม OpenOffice (OO) หรือเลือกแสดงข้อมูลทั้งหมดไม่แยกกลุ่ม (All)
- หากต้องการเลือกให้แสดงรายการเฉพาะคำที่ยังไม่ไ้ด้มีการแปลภาษาไทยเลยเลือกที่หมายเลข 2 (Look Up untranslated words)
- เลือกคำที่ต้องการแปล ในตำแหน่งหมายเลข 3 และดับเบิลคลิกที่คำนั้น จะปรากฏหน้าต่างดังต่อไปนี้
 "หน้าต่างเพิ่มความหมายและนิยามคำศัพท์" |
| Meaning: ความหมายของคำศัพท์นี้ทั้งหมด |
| Definition: นิยามความหมายของคำศัพท์นี้ทั้งหมด |
| Approve: ความหมายของคำศัพท์ หรือนิยามศัพท์ที่ได้รับการยอมรับ |
| Not Approve: ความหมาย หรือนิยามของคำศัพท์ที่ยังไม่ผ่านการพิจารณาว่าจะยอมรับหรือไม่ยอมรับ |
| Not in use: ความหมายของคำศัพท์ หรือนิยามศัพท์ที่ไม่ได้รับการยอมรับ |
| New meaning: ความหมายใหม่ของคำที่ต้องการเพิ่ม |
| New definition: นิยามความหมายใหม่ของคำที่ต้องการเพิ่ม |
การตรวจ แก้ไข และ พิจารณาเลือกคำแปล (สำหรับผู้ดูแลระบบ)
นอกจากการเพิ่มคำศัพท์ และเสนอความหมายแล้ว ระบบคลังศัพท์กลางนี้ ยังเอื้อให้มีการตรวจ แก้ไข และพิจารณาคัดเลือกคำศัพท์อีกด้วย. โดยผู้ที่จะทำหน้าที่ตรวจแก้นี้ จะต้องอยู่ในสถานะผู้ดูแลระบบ (admin) โดยผู้ที่ประสงค์จะเป็นผู้ดูแลนั้น สามารถแจ้งมายังทีม OpenTLE ได้.
ผู้ดูแลระบบสามารถ
- เพิ่มคำศัพท์ใหม่ เสนอความหมาย หรือนิยามของคำศัพท์ เช่นเดียวกับผู้ใช้คนอื่นๆ
- ช่วยคัดเลือกคำศัพท์ใหม่ที่เสนอมาว่าจะให้มีในคลังศัพท์
- เลือกความหมาย และนิยามความหมายของศัพท์ที่เสนอมา โดยเปลี่ยนสถานะของคำเป็น "เลือก" หรือ "ไม่เลือก" หรือกำหนดให้คำแปลเป็น "คำแปลยอดเยี่ยม" เป็นต้น
การใช้งานในสถานะผู้ดูแลระบบนั้น ก็เหมือนกับผู้ใช้งานทั่วไป แต่จะมีหน้าต่าง การแก้ไข หรือ เพิ่มเติมเนื้อหาคำศัพท์ แตกต่างออกไปดังนี้
 "หน้าต่างการเพิ่มเติม และแก้ไขคำศัพท์ ของผู้ดูแลระบบ" |
อื่นๆ
ความร่วมมือในการสร้างคลังศัพท์ สำหรับงานแปล OpenOffice.org
ในการจัดทำคลังศัพท์ช่วงแรก มุ่งใช้สำหรับการแปลซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สทั่วไป มีคำศัพท์โดยประมาณ 4,300 คำ. ต่อมาเห็นว่า หากขยายขอบเขตไป เพื่อใช้อ้างอิงในงานแปลโปรแกรมอื่นๆ ได้ด้วย, จะช่วยได้มาก ในเรื่องการทำให้ โปรแกรมทั้งหมดแปลไปในทิศทางเดียวกัน. จึงได้เพิ่มคำศัพท์จากโปรแกรม OpenOffice.org (OOo) ลงไปในฐานข้อมูล ซึ่งทั้งหมดนำมาจาก glossary ของ OOo มีประมาณ 8,500 คำ
ลักษณะพิเศษของคลังศัพท์ของ OOo
พบว่าศัพท์บางคำไม่ได้มีลักษณะตามแบบในคลังศัพท์ทั่วไป. แต่ก็ได้เก็บรูปแบบในลักษณะเช่นนั้นไว้ก่อน เพื่อความสะดวกในการนำคำแปลกลับมาใช้ เช่น
- มีเครื่องหมายค่าตัวแปรต่างๆ เช่น About %PRODUCTNAME
- มีเครื่องหมายต่างๆ เช่น All Files (*.*)
- อยู่ในรูปแบบวลี เช่น All to [%]
- อยู่ในรูปประโยค เช่น Active layer is locked.
อ้างอิง
- OpenOffice.org Glossary
- หน้า L10n ของ OpenOffice.org (มีตัวอย่าง glossary ภาษาอื่นๆ)
